Cultuurverschillen bij het zakendoen met Indonesië

canstockphoto0411304_stretched.w1600x550

Cultuurverschillen bij het zakendoen met Indonesië

Belangstelling voor de Indonesische cultuur, als ondernemer, gaat u zeker geld opleveren.
U wilt toegang tot de economie van een land met 260 miljoen inwoners? Het allereerst verdiepen in de Indonesische cultuur gaat u zeker geld opleveren. Het maakt wat mij betreft niet uit of u een bar wilt openen op Bali, of op het allerhoogste niveau met de regering zaken wilt doen. Het verdiepen in de zakencultuur, de algemene cultuur en de legale bedrijfsopzet gaat veel tijd, risico’s en geld besparen. Hieronder vast wat basis informatie.

Een bedrijf starten in Indonesië? Ondernemen in Indonesië?

OfficeAls u een bedrijf wilt starten in Indonesië moet u zich ervan bewust zijn, dat dat geen makkelijke opgave wordt. De informatie over het gehele proces van ondernemen, zo het er al is, is meestal alleen in het Engels en zeker niet geschikt voor de beginfase van een bedrijf opzetten aldaar. Een ondernemer daar wordt allereerst geconfronteerd met een geheel andere cultuur en het eerste probleem is, dat mensen de cultuurverschillen onderschatten. Een ander probleem is dat Westerse zakenmensen en marketeers denken in termen van markt, marktgrootte en rationele argumenten om bijvoorbeeld iets te verkopen. Hier zien we dan het eerste commerciële probleem opdoemen, want een Indonesiër handelt emotioneler en cultuur gerelateerd en niet op basis van de ons bekende rationaliteit.

Eerst goed laten informeren over het ondernemen in Indonesië

UOB TowerTweede gegeven is dat men op basis van de eerste Jakartaanse beelden van wolkenkrabbers men een beeld heeft van een ontwikkeld land. U dient zich ervan bewust te zijn, dat Indonesië nog steeds een derde wereld land is. Kortom er zijn nogal wat argumenten om zich heel goed te laten informeren alvorens een Euro uit te geven aan uw Indonesië avontuur.

Economie in Indonesië groeit hard, maar….

Laat u niet misleiden door de euforie en het optimisme rondom Indonesië op dit moment. Natuurlijk groeit de economie hard, maar succesvol zijn in Indonesië, betekent, dat u allereerst een top ondernemer moet zijn, die zeer goed geïnformeerd is over al datgene, waar hij mee geconfronteerd gaat worden. U moet zeer goed alle stappen van het proces proberen te begrijpen. Hier zien we meteen een ander zeer groot probleem opdoemen: niemand lijkt u te kunnen informeren! Zelfs helaas niet mensen die u er voor inhuurt en al helemaal niet in Indonesië zelf.

Waarom u het ondernemen in Indonesië, vooral vooraf, zo anders moet gaan benaderen?

Culture, kids, Mobile phoneOmdat indien u dit niet doet, u zeker niet verder komt. U moet natuurlijk steeds maar weer het uitgangspunt in de gaten houden van: Waarom kwam ik ook alweer? Wat wil ik? Door de cultuurverschillen zult u vooral in het begin verward en zeer verbaasd zijn, maar veel erger nog u zult de cultuurverschillen voor uw business model onderschatten. Veel situaties zullen voor u ook totaal onverwacht zijn. Key elementen om een en ander te begrijpen zijn: de geschiedenis, de cultuur, de business-cultuur, de tijdsbeleving, de religie, het onderwijs en de opvoeding.

Hiërarchie in Indonesië

Een sterk en moeilijk dualistisch gegeven van de Indonesische samenleving is de merkwaardige mix van een duidelijk sterke hiërarchie met leiders en zeer brave gehoorzame volgers. In onze ogen is dat allemaal veel en veel te braaf. Mega Travel Fair _2Tegelijkertijd is er een sterk besef dat de groepjes zelf beslissingen moeten nemen om nou juist individuele verantwoordelijkheid te voorkomen te ontlopen. Het herkennen van deze feitelijk tegenstrijdigheid van hiërarchie, strakke leiding en ook weer collectivisme is vooral in het begin moeilijk te identificeren. Hiërarchie is in onze ogen feitelijk achterhaald en het individueel handelen, individueel denken, individuele rechtenbesef, individuele verantwoordelijkheid staat op een zeer hoog voetstuk in de Westerse wereld en is feitelijk een basis voorwaarde tot overleven in welke vorm dan ook.

Goed en slecht?

Uit literatuur komt naar voren dat het idee van goed en slecht feitelijk ook wezenlijk anders is. Gaat men in het Westen er vanuit dat eigenlijk iedereen goed is, dat lijkt men in Indonesië heel anders te zien en vooral gerelateerd aan de omstandigheden, waarin iemand terecht kan komen. Je zou dus kunnen zeggen dat de Indonesiërs er vanuit gaan dat iemand ook gewoon nu moreel verantwoord gedrag vertoont, maar indien de omstandigheden veranderen, de moraal ook verandert. Vooral het loskomen van de groep of een groep wordt als een risico gezien om in een andere moraal te vervallen. Een besef over de verantwoordelijkheden ten opzichte van de groep zou het eventuele opdoemende morele verval kunnen voorkomen. Individualiteit is dus feitelijk een bedreiging voor de moraal en zou een inleiding tot verval kunnen zijn. Dat zien we denk ik in het algemeen echt anders. Het verklaart in ieder geval sceptisch sociaal gedrag en vooral sceptisch economisch gedrag. U zult misschien zeggen, maar de Indonesiër is open en vriendelijk. Dat is in mijn ogen een grote denkfout. Als u hier langer bent, zult u ervaren, dat dat alleen maar ogenschijnlijk zo is.

Tijdsbeleving in Indonesië

3.20141115_174543_cr_E3De Tijd. Iedere keer komt het weer terug: de tijd. De Westerling, de hele dag bezig met de toekomst gerichte economie. Succes, het kan eigenlijk alleen voortkomen uit toekomstig planmatig handelen vinden we. In Indonesië heeft men een ander besef van tijd, historie, vandaag en toekomst. Dat zal in het begin moeilijk zijn om mee om te gaan. Tradities uit het verleden worden serieus genomen ook al gaat dat tegen onze logica is.

Lotscultuur

Waar een Westerling zeker moeite mee zal hebben, is de Indonesische lotscultuur. Het idee dat je positie vast ligt vanaf je geboorte, gaat tegen onze cultuur in, van de wereld willen proberen te beheersen. Zelfs het willen beheersen van natuurwetten, de natuur, de toekomst etc.

Import en export Indonesië

istock_000004081208largeImporteren en exporteren Indonesië is niet geheel zonder risico’s natuurlijk. Om goed te begrijpen hoe u dat moet aanpakken, moet u goed in kaart brengen wat de risico’s zijn en vooral controle houden over de voorwaarden. Dus het zakendoen moet in alle gevallen voor u zo goed als risicoloos zijn, want procederen heeft geen enkele zin. De risico’s kunnen dus feitelijk alleen vooraf worden afgewend. Ook hier geldt weer met betrekking tot het zakendoen Indonesië, dat de cultuur begrijpen de sleutel is tot succes.

Ondernemen in het buitenland?

Als u gaat ondernemen in het buitenland, ongeacht welk land dan ook, dan moet u beslist weten, dat daar vaak voor u onzichtbare risico’s aan zitten. Wat betreft Indonesië heb ik voor mijn klanten zo goed mogelijk in kaart gebracht, waar ze mee te maken krijgen.⁠⁠⁠⁠

Michel van de Pol,
Indo Succes